การเผาดิบ Bisque firing แล้วปากภาชนะบิดงอ เป็นปัญหาที่เจอบ่อย โดยเฉพาะกับถ้วย ชาม แจกัน หรือ ภาชนะที่มี ขอบบาง กว้างกว่าส่วนล่าง
🔍 สาเหตุที่ปากบิดงอในการเผาดิบ
- การแห้งไม่สม่ำเสมอ
- ส่วนปากมักแห้งก่อนส่วนอื่น ทำให้เกิดแรงดึงไม่เท่ากัน → บิดงอ
- โดยเฉพาะถ้าวางในที่ลมแรงหรือแสงแดดส่องตรง จะแห้งอย่างรวดเร็วและไม่สม่ำเสมอ
- ความหนาบางของเนื้อไม่เท่ากัน
- ส่วนที่บาง เช่นปาก หดตัวเร็วกว่าส่วนหนา → ดึงบิด
- การวางชิ้นงานในเตาไม่สมดุล
- ถ้าปากหงายขึ้นโดยไม่มีการรองรับ หรืออยู่ใกล้ช่องลมร้อนของเตา อุณหภูมิไม่เท่ากัน → หดตัวต่างกัน
- อัตราการเพิ่มอุณหภูมิเร็วเกินไปในช่วงต้น
- ถ้าอุณหภูมิขึ้นเร็วกว่า 100 °C/ชั่วโมง ก่อนน้ำในดินระเหยหมด จะเกิดการบิดจากแรงดันไอน้ำภายใน
🧱 วิธีเผาบีสค์ ให้ปากไม่บิดงอ
1️⃣ ระยะการรอให้แห้งก่อนเผา
- ให้แน่ใจว่าแห้ง ทั่วทั้งชิ้น
→ ใช้เวลาหลายวันในที่ร่ม อากาศถ่ายเทดี - พลิกกลับด้านเป็นระยะ (โดยเฉพาะชามหรือแจกัน)
- ใช้ ผ้าชุบน้ำหมาดๆ คลุมปาก หรือ ห่อด้วยพลาสติกหลวมๆ ถ้าปากแห้งเร็วกว่าส่วนล่าง
2️⃣ การวางในเตา
- สำหรับชาม/ถ้วย → วาง คว่ำปากลงบนแผ่นชั้นเตา (kiln shelf) จะช่วยให้ปากไม่บิดขึ้น
- ถ้าเป็นแจกัน → วางตรง แต่ควร ใช้ แหวนรองฐาน เพื่อกระจายน้ำหนัก
- อย่าวางใกล้ช่องลมร้อนหรือผนังเตาโดยตรง
3️⃣ การควบคุมอุณหภูมิ
ตัวอย่างการเผาดิบปลอดภัย (อุณหภูมิสูงสุด 750–850 °C)
| ช่วง | ช่วงอุณหภูมิ | อัตราการเพิ่ม | รายละเอียด |
|---|---|---|---|
| 1. Drying stage | 20 → 200 °C | 50 °C/ชม. | ระเหยน้ำที่เหลือในดิน |
| 2. Burnout stage | 200 → 600 °C | 80–100 °C/ชม. | เผาสารอินทรีย์และสารเคมีออก |
| 3. Quartz inversion | 573 °C | ค่อยๆ ผ่านจุดนี้ ชะลออุณหภูมิ | ลดแรงดึงเนื้อดิน |
| 4. Sintering stage | 700 → 850 °C | 100–120 °C/ชม. | ดินเริ่มเกาะตัวแข็ง |
| 5. Cooling | 850 → 200 °C | ปล่อยเย็นในเตา | ห้ามเปิดเตาขณะยังร้อน |
4️⃣ เลือกชนิดดิน
- ดินที่มี Plasticity สูง (เหนียว) มักบิดง่าย (ดินขาว ดินดำ )
→ ผสม Grog (เศษดินเผาบด) 10–20% จะช่วยลดการหดตัวและบิดงอ
💡ข้อสรุป วิธีการเผาสินค้าเบสค์ในเตาเผาเพื่อไม่ให้ปากบิดงอ
🔸 แห้งให้สม่ำเสมอ
🔸 วางคว่ำปากลงหรือใช้ตัวรอง
🔸 เพิ่มอุณหภูมิช้าในช่วง องศาแรก °C
🔸 ผสม grog ลดการบิดงอ แต่ควรกรองละเอียด
🔸 ปล่อยเย็นในเตาช้าๆ ปรับวิธีการทำงานเข้ากับกระบวณการ