ใน Blog นี้เราจะมาพูด วิธีการลดความมันวาวในเซรามิค ว่ามีวิธีอะไรบ้าง แต่ขอย้อนไปดูเหตุผลที่ การมันวาวในงานเซรามิคคืออะไร ทำไหม การทำเซรามิค ต้องลดความมันวาวของเคลือบ ไม่ให้มาจนเกินไป เมื่อทำแล้วจะมีผลดีต่อชิ้นงานอย่างไร
“ความมันวาวในเซรามิค”
นิยาม ความมันวาวในงานเซรามิค คือ การสะท้อนของแสงจากเคลือบ ที่มีลักษณะคล้าย แก้ว มักสะท้อนจากแสงที่ตกกระทบ สาเหตุของความมันวาว เกิดจากสารที่อยู่ในเคลือบ ประเภท ซิลิเกต โซเดียมซิลิเกต ซึ้ง มีสารประกอบอื่นๆในหน่วยย่อยลงไปอีกชั้นเช่น ควาร์ตซ์ เฟลด์สปาร์ ฟลูออไรด์ โบรอนออกไซด์ ความมันวาวมักขึ้นอยู่กับสารประเภทซิลิเกต มากหรือน้อย
“ความมันวาว มีผลยังไงกับงานเซรามิค “
เป็นปกติที่สารทุกตัวที่ทำงาน ในงานเซรามิคมักมีข้อดีและข้อเสีย หากเราใช้ในปริมาณที่ไม่เหมาะสม สารประเภทซิลิเกต มีประโยชน์ ในการเคลือบผิวของชิ้นงาน เซรามิค ปกคลุมชิ้นงาน การไหลตัว ทำให้งานดูใหม่ ด้วยความเงา ข้อเสียหากเราเติ่มน้อยเกินไปคือ ชิ้นงานมักสากมือ ผิวไม่น่าสัมผัส ชิ้นงานมันจับฝุ่น มักไม่โดดเด่น ข้อเสีย หากเติ่มมากเกินไป ชิ้นงานมักเกิดตำหนิ ที่เรียกว่า ครอริ้ง เคลือบคลาน ตามด ชิ้นงานมักแตกจากการรัดตัวที่สูง เป็นต้น
“สรุปวิธีการช่วยลดความมันวาวในเซรามิค”
– การใช้สารเคลือบด้าน,ผสมเคลือบที่มีปัญหามันวาวเกินไป (Matte Glaze) การเลือกใช้สารเคลือบที่ออกแบบมาให้มีพื้นผิวด้าน จะเป็นตัวช่วยหักล้างได้บางส่วน แต่ต้องผ่านการคำนวนและทดลองจากช่างเซรามิคก่อนจึงสามารถนำมาปรับใช้ได้
– การเพิ่มส่วนผสมของสารเคลือบที่มีผลทำให้ผิวเคลือบด้าน ทานคัม ซิงค์ออกไซต์ ดินขาวแหล่งต่างๆ โดยตรง หากเคลือบมันวาวนั้นมีปัญหามากเกินรับมือ
-การลดปริมาณ ซิลิก้า ลงและใช้สารอื่นทดแทนหรือไม่เติ่ม ทั้งนี้ คือ การทดลองปรับสูตร ลงซิลิก้าลงโดยตรง ใช้ได้กับการผสมเคลือบขึ้นใหม่
-การควบคุมอุณหภูมิการเผา เผาเซรามิกที่อุณหภูมิต่ำกว่าปกติหรือควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะสมเพื่อลดการเกิดความมันวาว
การเผาที่อุณหภูมิสูงมากเกินไปอาจทำให้เกิดความมันวาวมากขึ้น ดังนั้นควรทดลองเผาที่อุณหภูมิที่ต่ำลง อาจจะต้องระวัง หากอุณหภูมิที่ต่ำเกินไปเคลือบจะไม่สุก
-การใช้วิธีการเผาแบบควบคุมบรรยากาศ การเผาแบบควบคุมบรรยากาศ (Reduction Firing) โดยลดปริมาณออกซิเจนในเตาเผา สามารถทำให้ผิวเคลือบมีลักษณะด้านมากขึ้น
-การเพิ่มส่วนผสมของน้ำมันและแว็กซ์
– ใช้สารเคลือบที่มีส่วนผสมของน้ำมันและแว็กซ์เพื่อเพิ่มความด้านของผิวเคลือบ ประเภท ซิลิเกตนั้นเอง
โดยสรุป สารที่ทำให้เซรามิคมันวาว มีหลายปัจจุยร่วม ทั้งชนิดของเคลือบ สูตรเคลือบ เทคนิคการผลิต ปริมาณของสารที่ใช้ อุณหภูมิในการเผา ระยะเวลาการเผา และบรรยากาศในเตาเผาดังนั้น การทดลองและพัฒนาสุตรเคลือบที่เหมาะกับชิ้นงาน ของช่างอาจจะต้องทำควบคู่กันทั้งกระบวนการ รวมถึงหากได้สูตรแล้วต้องบันทึกอย่างละเอียด