วิธีทำให้เซรามิกไม่มีคลื่นบนหน้าจาน (ปัญหาผิวเคลือบไม่เรียบ)
ปัญหา “คลื่นบนหน้าจาน” หรือที่ช่างเซรามิกเรียกว่า หรือ ผิวส้ม ผิวมะกรูด ส่วนใหญ่เกิดจาก ชั้นดินตอนขึ้นรูปการเทน้ำดิน และ ความผิดปกติของชั้นเคลือบระหว่างการเผา ผสมร่วมกัน หรือ การเตรียมชิ้นงาน
หากต้องการให้ผิวเคลือบจานเรียบเนียนสมบูรณ์ มีวิธีแก้ไขที่ครอบคลุมตั้งแต่การเตรียมดินไปจนถึงการเผา ดังนี้
1. การเตรียมชิ้นงาน (Greenware / Bisqueware)
| ปัญหา | วิธีแก้ไข |
| ผิวชิ้นงานไม่เรียบ | * ขัดชิ้นงาน: หลังเผาบิสกิต ให้ขัดผิวชิ้นงานเบา ๆ ด้วยกระดาษทรายหรือฟองน้ำขัดผิว เพื่อขจัดฝุ่นและเม็ดดินที่อาจทำให้เกิดจุดบกพร่องบนเคลือบ |
| มีฝุ่น/ไขมัน | * ทำความสะอาดถูกวิธี: เช็ดชิ้นงานบิสกิตด้วยผ้าชุบน้ำหมาด ๆ หรือล้างด้วยน้ำสะอาด แล้วปล่อยให้แห้งสนิทก่อนเคลือบ เพื่อกำจัดฝุ่นและไขมันจากมือที่อาจทำให้เคลือบหดตัว |
2. การเตรียมเคลือบและการใช้งาน (Glaze Preparation and Application)
| ปัญหา | วิธีแก้ไข |
| เคลือบเป็นฟองอากาศ | * ร่อนเคลือบ: ร่อนเคลือบซ้ำ 2-3 ครั้ง โดยใช้ตะแกรงละเอียด (เช่น 80-100 mesh) เพื่อกำจัดเม็ดสีหรือวัตถุดิบที่จับตัวเป็นก้อน ซึ่งอาจทำให้เกิดฟองอากาศ |
| เคลือบมีความหนืดไม่เหมาะสม | * วัดความหนืด: ควนใช้เครื่องมือวัด หรือ วิธีชั่งน้ำหนัก/ปริมาณ เพื่อควบคุมความหนาแน่นจำเพาะ ของน้ำเคลือบให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสม มักจะหนืดกว่าน้ำเล็กน้อย เคลือบที่ข้น/หนาเกินไปมีโอกาสเกิดรอยแตกและคลื่นได้ง่าย |
| ความหนาของเคลือบไม่สม่ำเสมอ | * จุ่ม/เทรวดเร็ว: ใช้วิธีจุ่มหรือเทเคลือบอย่างรวดเร็วและสม่ำเสมอ ห้ามเคลือบบนผิวที่เปียก เพราะจะทำให้เคลือบชั้นแรกหลุดร่อน ครอริ้ง |
| เคลือบหนาเกินไป | * ควบคุมความหนา: เคลือบหนาเกินไปมักเป็นสาเหตุหลักของปัญหาฟองอากาศและการไหลที่ไม่สม่ำเสมอ ให้เคลือบในความหนาที่เหมาะสมตามคำแนะนำของสูตร |
3. ปัญหาในการเผา (Firing Issues)
| ปัญหา | วิธีแก้ไข |
| การเกิดฟองอากาศ (Pinholes / Blisters) | * คงอุณหภูมิ : เพิ่มช่วงเวลาคงอุณหภูมิ ที่อุณหภูมิสูงสุด ประมาณ 10-30 นาที(โชค้เตา) เพื่อให้ฟองอากาศที่เกิดจากการระเหยของแก๊สมีเวลาแตกตัวและผิวเคลือบปิดเรียบ |
| การเย็นตัวเร็วเกินไป | * ลดอุณหภูมิช้าลง : การปล่อยให้เตาเย็นตัวลงช้า ๆ โดยเฉพาะในช่วงอุณหภูมิที่เคลือบกำลังหลอมละลาย (ประมาณ 950°C – 800°C) จะช่วยให้ผิวเคลือบมีเวลาในการปรับตัวและเรียบเนียน |
| การระเหยของแก๊สจากเนื้อดิน | * เผาบิสกิตสูงขึ้น: ลองเผาบิสกิต ที่อุณหภูมิสูงขึ้นเล็กน้อย (เช่น จาก Cone 08 เป็น Cone 06) เพื่อขับแก๊สและสารอินทรีย์ออกจากเนื้อดินให้หมดก่อนเคลือบ (700-800) |
สรุปวิธีการแก้ไขปัญหา
- ทำความสะอาด: ขัดและทำความสะอาดผิวชิ้นงานบิสกิตให้ปราศจากฝุ่นและไขมัน
- ปรับเคลือบ: ควบคุมความหนาแน่นของน้ำเคลือบ และร่อนให้ละเอียดทุกครั้ง
- เผาให้พอดี: เพิ่มช่วง คงอุณหภูมิ ที่อุณหภูมิสูงสุด และตรวจสอบให้แน่ใจว่าได้เผาบิสกิตเพียงพอเพื่อขับแก๊สออกจากดิน